Faktura drewna

Rysunek jest właściwością zależną od gatunku drewna, od cech związanych z jego budową oraz od rodzaju przekroju. Drewno iglaste ma budowę prostą. W parze z tym idzie rysunek mniej urozmaicony niż u niektórych gatunków drewna liściastego, w których obecność widocznych gołym okiem naczyń i promieni rdzeniowych przyczynia się do ożywienia rysunku. Rysunek zależy również od takich czynników jak szerokość słojów, udział drewna późnego, kierunek przebiegu i prawidłowość układu włókien oraz ilość, wielkość i sposób rozmieszczania sęków.

Drewno o nierównomiernej budowie ma piękniejszy rysunek niż drewno zbudowane prawidłowo. Falisty przebieg włókien uważany w drewnie konstrukcyjnym za wadę, przyczynia się do podniesienia estetycznych cech rysunku. Drewno o falistym przebiegu włókien (np. jawor lub jesion falisty), określane mianem drewna barankowatego oraz drewno o powikłanym układzie włókien określane mianem kędzierzawego (np. jesion węgierski), są wysoko cenione w asortymentach okleinowych i meblowych. Dotyczy to również rysunku określanego mianem „ptasiego oczka”, spotykanego w drewnie jaworu i klonu. Rysunek ten wiąże się z występowaniem wielu drobnych sęczków, które powstały z pączków śpiących, czego następstwem jest splątany układ włókien omijających sęczki.

Drewno ze zgrubień odziomkowych i obrzęków na pniach niektórych gatunków drzew, daje również bogaty rysunek o powikłanym, splątanym układzie włókien. Drewno takie, zwłaszcza orzech, brzoza, wiąz cenione jest jako surowiec okleinowy. Bogaty rysunek z charakterystyczną siecią czerwonobrunatnych żyłek ma drewno brzozy karalelskiej.

faktura drewna. Źródło: eDominik Foto

Do urozmaicenia rysunku przyczyniają się sęki dzięki odmiennej barwie oraz odchyleniu otaczających je włókien od kierunku prostoliniowego; mimo, że są one niepożądane w sortymentach okleinowych i meblowych ze względu na trudność obróbki i towarzyszące im wady. Obecność błyszczących promieni rdzeniowych, rysujących się wyraźnie na promieniowym przekroju drewna, przyczynia się do podniesienia wartości rysunku.

Rysunek drewna zależy od rodzaju przekroju. Najpiękniejszy, wzorzysty rysunek występuje na przekroju stycznym; przecięte słoje roczne układają się w postaci falistej przebiegającej w kształcie hiperboli. Rysunek tych linii zależy w znacznej mierze od szerokości słojów. W szerokosłoistym drewnie pierścieniowo naczyniowym uwydatniają się na przekrojach stycznych szerokie warstwy ciemniej zabarwionego drewna późnego oraz naczynia w drewnie wczesnym.

Typowy rysunek styczny mają sortymenty otrzymywane z obwodowych części kłody. W miarę zbliżania się do średnicy rysunek styczny przechodzi stopniowo w rysunek promieniowy, na którym przecięte słoje roczne uwydatniają się w postaci mniej więcej prostych, równolegle przebiegających linii. W strefie przyrdzeniowej przecięte słoje przybierają ponownie kształt hiperbol. Na tle rysunku promieniowego uwydatniają się w drewnie dębu i buka promienie rdzeniowe w postaci błyszczu, na przekrojach zbliżonych do promieniowych w postaci półbłyszczu. Delikatniejsze, ale również dobrze widoczne promienie rdzeniowe występują na przekrojach promieniowych wielu gatunków liściastych, np. jaworu, klonu, wiązu, olchy i innych.

Rysunek przekrojów poprzecznych ma postać układu współśrodkowych pierścieni. Rysunek ten nie ma znaczenia praktycznego. W rzadkich przypadkach wykorzystuje się go do celów zdobniczych. Rysunek drewna odgrywa znaczącą rolę w robotach meblarskich i architektonicznych (wystrój wnętrz), nie ma natomiast znaczenia w materiałach budowlanych i konstrukcyjnych. Rysunek uwypukla się przez wykańczanie powierzchni drewna.